W sporcie często mówimy o pasji, ambicji i wynikach. Rzadziej o przepisach. A jednak każda działalność funkcjonuje w określonych ramach prawnych.
W pewnym momencie pojawiają się pytania:
- Czy prowadzę działalność sportową?
- Czy muszę zakładać klub sportowy?
- Czy wystarczy zwykła działalność gospodarcza?
Odpowiedzi nie zawsze są oczywiste, bo definicja sportu w ustawie jest znacznie szersza, niż mogłoby się wydawać.
Czym jest sport według ustawy o sporcie?
Ustawa o sporcie z 2010 roku definiuje sport bardzo szeroko.
To wszelkie formy aktywności fizycznej, które – poprzez uczestnictwo doraźne lub zorganizowane – wpływają na:
- wypracowanie lub poprawę kondycji fizycznej i psychicznej,
- rozwój relacji społecznych,
- osiąganie wyników sportowych na wszelkich poziomach.
Co ważne, do sportu w tym rozumieniu zalicza się także e-sport.
Działalność sportowa – czy zawsze w formie klubu sportowego?
W tej samej ustawie ustawodawca poświęca działalności sportowej jedno, krótkie zdanie:
„Działalność sportowa jest prowadzona w szczególności w formie klubu sportowego.”
I tu pojawia się naturalna wątpliwość.
Czy przepisy próbują zawęzić pojęcie działalności w sporcie wyłącznie do klubów? A może oznacza to, że trenując zawodnika, prowadząc szkolenia dla sportowców, organizując zajęcia czy nawet prowadząc niewielką stajnię, trzeba zakładać klub sportowy? Nie do końca.
Prawo jest dziedziną, która – choć opiera się na literalnym brzmieniu przepisów – wymaga bardzo precyzyjnej interpretacji. Każde słowo ma znaczenie. Czasem jedno sformułowanie przesądza o całym kierunku wykładni.
W tym przypadku kluczowe są słowa „w szczególności”.
To one pokazują, że klub sportowy nie jest jedyną dopuszczalną formą prowadzenia działalności sportowej, lecz jedną z możliwych – być może najczęściej spotykaną, ale nie wyłączną. Mamy więc do czynienia z katalogiem otwartym.
Jeżeli zatem sama ustawa o sporcie nie daje jednoznacznej odpowiedzi co do formy prowadzenia działalności, sięgamy do innych regulacji – przede wszystkim tych dotyczących działalności gospodarczej.
Prawo przedsiębiorców szeroko definiuje, czym jest działalność gospodarcza i kim jest przedsiębiorca. To właśnie tam znajdziemy katalog form, w jakich można realizować cele zawodowe w sporcie – od jednoosobowej działalności gospodarczej, przez spółki cywilne, aż po spółki prawa handlowego.
I dopiero spojrzenie na te przepisy łącznie pozwala spokojnie odpowiedzieć: nie każda aktywność w sporcie wymaga tworzenia klubu sportowego.
Działalność gospodarcza w sporcie – co mówią inne przepisy?
Jeżeli sama ustawa o sporcie nie daje jednoznacznej odpowiedzi, nie zatrzymujemy się na niej. Prawo rzadko funkcjonuje w izolacji. Zawsze patrzymy szerzej – systemowo.
W takiej sytuacji sięgamy do przepisów regulujących prowadzenie działalności gospodarczej.
Prawo przedsiębiorców w sposób szeroki i elastyczny określa:
- czym jest działalność gospodarcza,
- kto jest przedsiębiorcą,
- w jakich formach organizacyjnych można prowadzić działalność zawodową.
To właśnie tutaj odnajdujemy realne możliwości działania także w sporcie.
W praktyce działalność związana ze sportem może być prowadzona m.in. jako:
- jednoosobowa działalność gospodarcza,
- spółka cywilna,
- spółka jawna, komandytowa lub z ograniczoną odpowiedzialnością,
- inna forma organizacyjna dopasowana do skali i charakteru przedsięwzięcia.
To oznacza, że wiele aktywności realizowanych w sporcie – takich jak prowadzenie szkoleń, przygotowanie zawodników, organizacja wydarzeń czy zarządzanie karierą – może być wykonywanych w klasycznej formie działalności gospodarczej, bez konieczności tworzenia klubu sportowego.
Dopiero spojrzenie na przepisy łącznie pozwala spokojnie dobrać formę adekwatną do rzeczywistego charakteru działalności.
Bo w sporcie, podobnie jak w biznesie, struktura powinna wspierać rozwój, a nie go ograniczać.
Kiedy klub sportowy jest rzeczywiście potrzebny?
Klub sportowy ma swoje uzasadnienie przede wszystkim wtedy, gdy mówimy o zorganizowanej rywalizacji sportowej.
Formalnie jego powstanie wymaga rejestracji odpowiedniej formy działalności posiadającej osobowość prawną.
W praktyce jednak, jeżeli klub chce uczestniczyć w systemie współzawodnictwa sportowego, najczęściej musi uzyskać licencję sportową przyznawaną przez organizatora rozgrywek.
I to jest moment, w którym forma klubu sportowego staje się naturalnym wyborem. Dlatego osoby przygotowujące zawodników do profesjonalnych zawodów często decydują się właśnie na taką strukturę.
Czy szkolenia i działalność okołosportowa to działalność sportowa?
Tutaj pojawia się kolejne pytanie. Czy ktoś, kto:
- prowadzi szkolenia dla zawodników lub instruktorów,
- organizuje wyjazdy kibiców na rozgrywki,
- działa w sporcie w sposób stały i zarobkowy…
…może mówić, że prowadzi działalność sportową?
Zasadniczo tak. W doktrynie prawa podkreśla się, że interpretacja definicji sportu jest niezwykle szeroka.
Tak szeroka, że – przy skrajnie literalnym podejściu – za sport można by uznać nawet kolację z przyjaciółmi, bo jest aktywnością fizyczną (jedzenie) i może wpływać na poprawę kondycji psychicznej.
Ten przykład wykładni ad absurdum przytacza Eligiusz Krześniak w swoim komentarzu do ustawy. Oczywiście to pokazuje granice interpretacji, a nie realną praktykę. Ale dobrze obrazuje, jak pojemne jest pojęcie sportu.
Kto więc realnie prowadzi działalność sportową?
Jeżeli spojrzymy na to zagadnienie praktycznie, odpowiedź nie jest wcale tak wąska, jak mogłoby się wydawać.
Działalność sportową prowadzi każdy, kto realizuje ustawową definicję sportu – i czyni to w sposób zorganizowany, jako swoją podstawową aktywność zawodową.
To mogą być między innymi:
- trenerzy przygotowujący zawodników do startów,
- instruktorzy prowadzący regularne zajęcia,
- osoby prowadzące siłownie i akademie sportowe,
- organizatorzy zajęć, obozów i wydarzeń sportowych.
Ale na tym lista się nie kończy. Istnieją również zawody, które posiadają własne regulacje i odrębne podstawy prawne, a jednocześnie w swojej istocie specjalizują się w sporcie, takie jak:
- fizjoterapeuci pracujący z zawodnikami,
- dietetycy sportowi,
- lekarze wspierający proces treningowy,
- szkoleniowcy i specjaliści przygotowania motorycznego.
To pokazuje, jak szerokie znaczenie ma zorganizowana działalność sportowa. W praktyce często wiąże się ona z obowiązkami, które dotyczą wszystkich przedsiębiorców – niezależnie od branży. Mówimy tu o odpowiedzialności, kwestiach podatkowych, ochronie danych, prawidłowym konstruowaniu umów czy zarządzaniu ryzykiem.
Sport bywa dynamiczny i emocjonalny. Prawo powinno w tym wszystkim wprowadzać porządek.
Sport podlega prawu – także wtedy, gdy jest spontaniczny
Warto zatrzymać się na chwilę przy jednej, pozornie oczywistej kwestii. Sport – nawet wtedy, gdy jest spontaniczny, amatorski, wynikający wyłącznie z pasji – nie funkcjonuje poza porządkiem prawnym.
Prawo obowiązuje:
- poza boiskiem,
- na boisku,
- na ringu,
- w stajni,
- w hali sportowej.
Obowiązuje w relacjach między zawodnikami, w kontaktach z organizatorami, w sytuacjach odpowiedzialności za kontuzję czy szkody. Obowiązuje także tam, gdzie pojawiają się umowy, pieniądze, wizerunek czy sponsorzy.
Sport w pełni podlega systemowi prawnemu. Nie istnieje obok niego – istnieje w jego ramach. A to naturalnie prowadzi do kolejnych zagadnień, takich jak:
- odpowiedzialność cywilna,
- relacje kontraktowe,
- sponsoring,
- ochrona wizerunku,
- relacja klub–zawodnik.
Im bardziej działalność sportowa się rozwija, tym wyraźniej widać, że uporządkowanie tych obszarów nie jest formalnością, a elementem bezpieczeństwa.
Działasz w sporcie? Sprawdź, czy Twoja działalność jest właściwie ustrukturyzowana
Jeżeli działasz w sporcie – jako trener, przedsiębiorca, klub, organizacja czy zawodnik – warto upewnić się, że forma Twojej działalności jest adekwatna do jej charakteru i skali.
Prawo sportowe nie ogranicza rozwoju. Dobrze zastosowane – porządkuje go, wyznacza jasne zasady i daje poczucie bezpieczeństwa w codziennym działaniu.
Jeżeli chcesz spokojnie przeanalizować swoją sytuację i uporządkować kwestie formalne, zapraszam do zapoznania się z naszą ofertą prawo sportowe.
Możesz także bezpośrednio skontaktować się z kancelarią – wspólnie sprawdzimy, jakie rozwiązania będą najlepiej dopasowane do Twojej działalności:
▪️ Skontaktuj się z kancelarią
